OFFICES BASICS
Về timeline
Buổi 4XLOOKUP/VLOOKUPPivot TableBiểu đồDashboard

Giáo trình Excel cho người mới

Tồn kho, giá vốn và dashboard
Buổi 4 là phần nâng cao hơn: dùng Excel để hiểu món ăn có lời hay không. Người học sẽ tra cứu giá nguyên liệu, tính giá vốn và tạo báo cáo tổng hợp.

Sau bài này bạn làm được gì?

Sau buổi này, người học hiểu XLOOKUP/VLOOKUP, giá vốn món ăn, Pivot Table và biểu đồ cơ bản.

1
Tra cứu dữ liệu bằng XLOOKUP/VLOOKUP
Khi bảng lớn hơn, ta không nên gõ lại đơn giá bằng tay. Tra cứu giúp giảm lỗi và tiết kiệm thời gian.
Lý thuyết

Bạn đưa cho Excel một mã, Excel tìm mã đó trong bảng khác và trả về thông tin cần lấy.

Ví dụ

Nhập mã PHO001, Excel tự lấy giá bán Phở bò là 980 JPY từ bảng Menu.

Công thức mẫu

XLOOKUP giá bán

=XLOOKUP(A2,MenuTamabee[Mã món],MenuTamabee[Giá bán JPY],"Không tìm thấy")

Tìm mã món ở A2 trong cột Mã món, trả về giá bán tương ứng.

VLOOKUP giá bán

=VLOOKUP(A2,Menu!A:D,4,FALSE)

Tìm mã món ở cột đầu tiên của vùng Menu!A:D và trả về cột thứ 4.

Cách thao tác trên Excel thật

Đang hiển thị thao tác cho Windows.

  1. 1Mở file menu và file tồn kho/giá vốn.
  2. 2Đảm bảo cột mã món/mã nguyên liệu không bị trùng.
  3. 3Dùng XLOOKUP để lấy giá bán hoặc đơn giá nguyên liệu.
  4. 4Nếu máy không có XLOOKUP, dùng VLOOKUP với tham số cuối là FALSE.
  5. 5Cố tình nhập một mã sai để xem công thức báo Không tìm thấy.
Lưu ý dễ sai
  • XLOOKUP dễ đọc hơn VLOOKUP và không phụ thuộc số thứ tự cột nhiều như VLOOKUP.
  • VLOOKUP cần mã tìm kiếm nằm ở cột đầu tiên của vùng tra cứu.
2
Food cost và dashboard đơn giản
Món bán chạy chưa chắc là món lời nhất. Chủ quán cần biết giá vốn để đặt giá và kiểm soát nguyên liệu.
Lý thuyết

Food cost là tổng chi phí nguyên liệu trực tiếp để làm một món. Lợi nhuận gộp = giá bán - giá vốn.

Ví dụ

Một tô Phở bò bán 980 JPY. Nếu nguyên liệu trực tiếp là 380 JPY, lợi nhuận gộp mô phỏng là 600 JPY.

Công thức mẫu

Lợi nhuận gộp

=GiaBan-FoodCost

Lấy giá bán trừ chi phí nguyên liệu trực tiếp của món.

Tỷ lệ food cost

=FoodCost/GiaBan

Định dạng kết quả dạng Percentage để biết nguyên liệu chiếm bao nhiêu phần trăm giá bán.

Cách thao tác trên Excel thật

Đang hiển thị thao tác cho Windows.

  1. 1Tạo bảng định mức nguyên liệu cho Phở bò, Cơm gà, Bánh mì thịt.
  2. 2Tra đơn giá nguyên liệu bằng XLOOKUP.
  3. 3Tính chi phí từng nguyên liệu = định mức × đơn giá.
  4. 4Cộng chi phí nguyên liệu để ra food cost của món.
  5. 5Tạo Pivot Table từ bảng sales để tổng hợp doanh thu theo nhóm món.
  6. 6Tạo biểu đồ cột cho top món bán chạy.
Lưu ý dễ sai
  • Pivot Table cần dữ liệu dạng bảng sạch, không merge cell, không dòng trống.
  • Food cost trong bài là mô phỏng đào tạo; thực tế còn có hao hụt, gia vị, gas, nhân công và chi phí cố định.

Bài tập thực hành

Tamabee muốn biết món nào bán tốt nhưng vẫn còn lời. Người học cần kết hợp lookup, công thức tính giá vốn, IF và Pivot Table để tạo báo cáo quản trị đơn giản.

Mở đề bài

Dữ liệu học lý thuyết để sao chép và xuất file

Người học có thể copy bảng vào Excel hoặc xuất file Excel mẫu để học theo phần lý thuyết ngay, không cần backend.

Dữ liệu tồn kho và giá vốn để copy

Copy vào Excel để luyện tra cứu giá nguyên liệu, tính tồn cuối và food cost.

Mã nguyên liệuTên nguyên liệuĐơn vịĐơn giá JPYTồn đầuNhậpXuấtMón sử dụng
ING001Gạokg420252018Cơm
ING002Bánh phởkg520181514Phở
ING003Bánh mìcái958012096Bánh mì
ING004Thịt bòkg220012109Phở bò
ING005Thịt gàkg980151211Cơm gà/Phở gà

File xuất là định dạng Excel-compatible .xls, mở được bằng Excel để thực hành mà không cần backend.