OFFICES BASICS
Về timeline
Buổi 4XLOOKUP/VLOOKUPPivot TableBiểu đồDashboard

Giáo trình Excel cho người mới

Tồn kho, giá vốn và dashboard
Buổi 4 là phần nâng cao hơn: dùng Excel để hiểu món ăn có lời hay không. Người học sẽ tra cứu giá nguyên liệu, tính giá vốn và tạo báo cáo tổng hợp.

Sau bài này bạn làm được gì?

Sau buổi này, người học hiểu XLOOKUP/VLOOKUP, giá vốn món ăn, Pivot Table và biểu đồ cơ bản.

1
Tra cứu dữ liệu bằng XLOOKUP/VLOOKUP
Khi bảng lớn hơn, ta không nên gõ lại đơn giá bằng tay. Tra cứu giúp giảm lỗi và tiết kiệm thời gian.
Lý thuyết

Bạn đưa cho Excel một mã, Excel tìm mã đó trong bảng khác và trả về thông tin cần lấy.

Ví dụ

Nhập mã PHO001, Excel tự lấy giá bán Phở bò là 980 JPY từ bảng Menu.

Công thức mẫu

XLOOKUP giá bán

=XLOOKUP(A2,MenuTamabee[Mã món],MenuTamabee[Giá bán JPY],"Không tìm thấy")

Tìm mã món ở A2 trong cột Mã món, trả về giá bán tương ứng.

VLOOKUP giá bán

=VLOOKUP(A2,Menu!A:D,4,FALSE)

Tìm mã món ở cột đầu tiên của vùng Menu!A:D và trả về cột thứ 4.

Cách thao tác trên Excel thật

Đang hiển thị thao tác cho Windows.

  1. 1Mở file menu và file tồn kho/giá vốn.
  2. 2Đảm bảo cột mã món/mã nguyên liệu không bị trùng.
  3. 3Dùng XLOOKUP để lấy giá bán hoặc đơn giá nguyên liệu.
  4. 4Nếu máy không có XLOOKUP, dùng VLOOKUP với tham số cuối là FALSE.
  5. 5Cố tình nhập một mã sai để xem công thức báo Không tìm thấy.
Lưu ý dễ sai
  • XLOOKUP dễ đọc hơn VLOOKUP và không phụ thuộc số thứ tự cột nhiều như VLOOKUP.
  • VLOOKUP cần mã tìm kiếm nằm ở cột đầu tiên của vùng tra cứu.
2
Food cost và dashboard đơn giản
Món bán chạy chưa chắc là món lời nhất. Chủ quán cần biết giá vốn để đặt giá và kiểm soát nguyên liệu.
Lý thuyết

Food cost là tổng chi phí nguyên liệu trực tiếp để làm một món. Lợi nhuận gộp = giá bán - giá vốn.

Ví dụ

Một tô Phở bò bán 980 JPY. Nếu nguyên liệu trực tiếp là 380 JPY, lợi nhuận gộp mô phỏng là 600 JPY.

Công thức mẫu

Lợi nhuận gộp

=GiaBan-FoodCost

Lấy giá bán trừ chi phí nguyên liệu trực tiếp của món.

Tỷ lệ food cost

=FoodCost/GiaBan

Định dạng kết quả dạng Percentage để biết nguyên liệu chiếm bao nhiêu phần trăm giá bán.

Cách thao tác trên Excel thật

Đang hiển thị thao tác cho Windows.

  1. 1Tạo bảng định mức nguyên liệu cho Phở bò, Cơm gà, Bánh mì thịt.
  2. 2Tra đơn giá nguyên liệu bằng XLOOKUP.
  3. 3Tính chi phí từng nguyên liệu = định mức × đơn giá.
  4. 4Cộng chi phí nguyên liệu để ra food cost của món.
  5. 5Tạo Pivot Table từ bảng sales để tổng hợp doanh thu theo nhóm món.
  6. 6Tạo biểu đồ cột cho top món bán chạy.
Lưu ý dễ sai
  • Pivot Table cần dữ liệu dạng bảng sạch, không merge cell, không dòng trống.
  • Food cost trong bài là mô phỏng đào tạo; thực tế còn có hao hụt, gia vị, gas, nhân công và chi phí cố định.
Đề bài thực hànhDữ liệu riêng
Đề bài: tính giá vốn và dựng báo cáo món bán chạy
Tamabee muốn biết món nào bán tốt nhưng vẫn còn lời. Người học cần kết hợp lookup, công thức tính giá vốn, IF và Pivot Table để tạo báo cáo quản trị đơn giản.

Được dùng

  • Buổi 1: bảng dữ liệu sạch
  • Buổi 2: SUM, IF, SUMIF
  • Buổi 3: báo cáo tổng hợp
  • Buổi 4: XLOOKUP/VLOOKUP, food cost, Pivot Table

Kết quả cần nộp

Nộp workbook có bảng food cost theo món, cột cảnh báo giá vốn, Pivot Table doanh thu theo nhóm và biểu đồ top món bán chạy.

Yêu cầu tính toán

  1. Copy các bảng menu, giá nguyên liệu, định mức và sales vào cùng workbook.
  2. Trong bảng định mức, dùng XLOOKUP hoặc VLOOKUP để lấy Đơn giá JPY của từng nguyên liệu.
  3. Tính Chi phí dòng JPY = Số lượng dùng * Đơn giá JPY cho từng dòng định mức.
  4. Tạo bảng báo cáo theo món: dùng SUMIF để tính Giá vốn món JPY, lookup Giá bán JPY, sau đó tính Lãi gộp JPY và Tỷ lệ food cost.
  5. Dùng IF để đánh dấu món có Tỷ lệ food cost > 40% là Cần xem giá vốn.
  6. Từ bảng sales, tạo Pivot Table doanh thu theo nhóm món và biểu đồ top món bán chạy.

Dữ liệu riêng để làm bài tập

Các bảng dưới đây dành riêng cho đề bài, có thể sao chép hoặc xuất Excel mẫu để thực hành.

Dữ liệu bài tập buổi 4 - menu giá bán

Bảng menu dùng để tra giá bán khi tính lãi gộp và doanh thu.

Mã mónTên mónNhóm mónGiá bán JPY
PHO101Phở bò táiPhở990
PHO102Phở gà nấmPhở930
COM101Cơm gà xối mỡCơm880
COM102Cơm bò xàoCơm980
BMI101Bánh mì heo quayBánh mì720
DRK102Cà phê sữa đáĐồ uống480

File xuất là định dạng Excel-compatible .xls, mở được bằng Excel để thực hành mà không cần backend.

Dữ liệu bài tập buổi 4 - giá nguyên liệu

Tra đơn giá nguyên liệu từ bảng này bằng XLOOKUP hoặc VLOOKUP.

Mã nguyên liệuTên nguyên liệuĐơn vịĐơn giá JPY
ING101Bánh phởphần130
ING102Thịt bòphần260
ING103Thịt gàphần180
ING104Gạophần120
ING105Bánh mìcái110
ING106Heo quayphần210
ING107Rau thơmphần35
ING108Nước dùng/sốtphần70

File xuất là định dạng Excel-compatible .xls, mở được bằng Excel để thực hành mà không cần backend.

Dữ liệu bài tập buổi 4 - định mức món

Người học tự thêm Đơn giá JPY và Chi phí dòng JPY, rồi cộng theo Mã món để ra food cost.

Mã mónMã nguyên liệuSố lượng dùng
PHO101ING1011
PHO101ING1021
PHO101ING1071
PHO101ING1081
PHO102ING1011
PHO102ING1031
PHO102ING1071
PHO102ING1081
COM101ING1041
COM101ING1031
COM101ING1081
COM102ING1041
COM102ING1021
COM102ING1081
BMI101ING1051
BMI101ING1061
BMI101ING1071

File xuất là định dạng Excel-compatible .xls, mở được bằng Excel để thực hành mà không cần backend.

Dữ liệu bài tập buổi 4 - sales để Pivot

Dùng bảng này để tạo Pivot Table doanh thu theo nhóm món và top món bán chạy.

NgàyMã mónTên mónNhóm mónSố lượng bán
2026-07-13PHO101Phở bò táiPhở18
2026-07-13COM101Cơm gà xối mỡCơm16
2026-07-13BMI101Bánh mì heo quayBánh mì22
2026-07-14PHO102Phở gà nấmPhở14
2026-07-14COM102Cơm bò xàoCơm11
2026-07-15PHO101Phở bò táiPhở20
2026-07-15DRK102Cà phê sữa đáĐồ uống28
2026-07-16BMI101Bánh mì heo quayBánh mì25
2026-07-16COM101Cơm gà xối mỡCơm13

File xuất là định dạng Excel-compatible .xls, mở được bằng Excel để thực hành mà không cần backend.

Dữ liệu học lý thuyết để sao chép và xuất file

Người học có thể copy bảng vào Excel hoặc xuất file Excel mẫu để học theo phần lý thuyết ngay, không cần backend.

Dữ liệu tồn kho và giá vốn để copy

Copy vào Excel để luyện tra cứu giá nguyên liệu, tính tồn cuối và food cost.

Mã nguyên liệuTên nguyên liệuĐơn vịĐơn giá JPYTồn đầuNhậpXuấtMón sử dụng
ING001Gạokg420252018Cơm
ING002Bánh phởkg520181514Phở
ING003Bánh mìcái958012096Bánh mì
ING004Thịt bòkg220012109Phở bò
ING005Thịt gàkg980151211Cơm gà/Phở gà

File xuất là định dạng Excel-compatible .xls, mở được bằng Excel để thực hành mà không cần backend.